Weer 100 hectare kruidenrijke weilanden voor Fryslân: goed voor stikstof en klimaat

26 juli 2023-door Urgenda

Fryslân doet voor tweede keer mee met 1001ha

Vanaf vandaag krijgen Friese melkveehouders weer korting op kruidenrijke grasmengsels. De succesvolle campagne #1001ha van LTO Nederland en Urgenda gaat het vierde jaar in. Het mechanisme is even simpel als doeltreffend: dankzij een donatie van provincie Fryslân krijgen boeren korting op duurdere grasmengsels. Boeren die de grasmengsels gebruiken besparen op kunstmest en gewasbeschermers en dat is natuurlijk goed voor klimaat, stikstof en biodiversiteit.

Inmiddels hebben landelijk ruim 1.000 boeren meegedaan aan eerdere campagnes en is er 4.000 hectare ingezaaid met dit kruidenmengsel. Iedere hectare kruidenrijk scheelt 500 kilo stikstofkunstmest, 1.000 kilo CO2 en zorgt voor meer biodiversiteit, gezondere koeien en een gezondere bodem. 77% van de boeren wil na de eerste ervaring hiermee verder en zo is kruidenrijk grasland dé nieuwe trend in de melkveehouderij geworden. 

Kruidenrijk grasland: win win win

Kruidenrijk grasland is grasland dat naast diverse grassoorten ook uit minimaal 30% vlinderbloemigen en andere kruiden bestaat. Dit type grasland zorgt voor meer biodiversiteit op een (melk)veebedrijf. Het versterkt het verdienmodel van de boer en draagt bij aan betere waterberging door een dieper wortelstelsel dan gras. Ook hoeft er minder (kunst)mest ingezet te worden doordat de vlinderbloemigen in het grasland stikstof binden uit de lucht. Het draagt door de bloemen en kruiden bij aan meer insecten, een gezonder bodemleven en is door de variatie beter voor de koe. Om boeren  bekend te maken met deze kruidenmengsels geven we een ‘experimenteerkorting’ voor maximaal 3 ha per boer.

Nieuw: doorzaaimengsels én pilots met drone-zaaien

Bij kruidenrijk grasland kan een boer ervoor kiezen het land te bewerken (zwart maken) en een grasmengsel in te zaaien of hij kiest ervoor om enkel kruiden en klavers door bestaand grasland te zaaien. Verandert het land van functie, bijvoorbeeld van maïs naar gras, dan kiest hij voor inzaaien. Heeft de boer nog een goede grasmat, dan is doorzaaien een duurzame optie omdat de bodem minder hoeft te worden bewerkt. Vanaf vandaag kunnen boeren dus kiezen voor de bekende grasmengsels of voor doorzaaimengsels met kruiden en klavers. Voor beiden geldt : maximaal 3 hectare korting. Bij vijf boeren betaalt Urgenda voor het inzaaien met een drone, om deze fossielvrije manier van inzaaien te promoten.

Bijzondere samenwerking

In 2020 staken Urgenda en LTO Nederland de koppen bij elkaar om boeren te helpen. Dat werd als bijzondere samenwerking ervaren. In eerste instantie werkten ze samen met één zaadleverancier, Pure Graze. Inmiddels zijn dit er al 7 geworden. LTO Noord is nu ook aangehaakt en probeert zoveel mogelijk gemeenten in Noord-Nederland te betrekken bij de campagne. Ze organiseren tevens een voorlichtingscampagne voor boeren. Urgenda en ZLTO startten in 2022 samen met de provincie Zeeland een gelijksoortige campagne voor soortenrijke mengsels voor akkerbouwers. Deze campagne is inmiddels landelijk opgeschaald.

Korting in 5 provincies en 6 gemeenten

Iedereen kan de boer helpen verduurzamen. Iedere keer als een provincie of gemeente doneert aan de campagne kunnen de boeren in die regiokorting krijgen. Momenteel is er budget in de provincies Zeeland, Zuid-Holland, Limburg, Fryslân en Drenthe én in de gemeenten Hardenberg, Hof van Twente, Ede, Berkelland, Wierden en in de Groene Stelling van Amsterdam. Het Rijk betaalde eenmalig voor 1000 hectare mee. Ook bedrijven en burgers droegen bij. In het voorjaar nog doneerden lezers na een oproep van Urgenda 50.000 euro voor dit project.

Klik hier voor meer informatie