Lejops vittatus

De heenzweefvlieg is een relatief grote, zwarte zweefvlieg met opvallende witte lengtestrepen op het borststuk en achterlijf. De soort is vernoemd naar zijn favoriete leefgebied; begroeiing met heen. In deze heenbegroeiing zitten de volwassen dieren op de bladeren of stengels, vaak met de kop naar beneden. Ze zoeken eten op bloeiend heen, waarbij er soms wel tien heenzweefvliegen op één plant kunnen zitten. Mannetjes vliegen langzaam over de bloeiende heen op zoek naar een partner. Ze paren op de plaats waar het vrouwtje zit.

De soort komt uitsluitend voor op brakke plekken (overgang tussen zoet en zout water) zonder getij, zowel buitendijks maar vooral binnendijks. Optimale leefgebieden zijn binnendijkse sloten onder invloed van brakke kwel (mineraalrijk grondwater). De soort is in de laatste tien jaar geheel langs het IJsselmeer verdwenen en komt nu alleen nog voor langs de Waddenzee.

Terugdraaien van het zoeten worden van water en het weer (meer) toelaten van brakke kwel, tenminste in natuurreservaten, is de enig mogelijke beschermingsmaatregel om deze soort te behouden. De soort staat op de Europese rode lijst als kwetsbaar.